Projektowanie gabinetów
terapeutycznych

Projektowanie gabinetów terapeutycznych

Gabinety terapeutyczne w zakresie projektów podlegają tylko ogólnym normom prawnym. Projektanci i inwestorzy mają więc sporą dowolność zarówno w wyborze materiałów wykończeniowych, jak i wielkość samego gabinetu, ewentualnego podziału na strefy, doboru kolorów i wyposażenia. Taka duża różnorodność doprowadziła w ciągu kilkunastu lat do wykształcenia kilku funkcjonujących równolegle trendów, a projektowanie gabinetów terapeutycznych stało się już przedmiotem akademickich dociekań, których wyniki można wykorzystać do zaprojektowania idealnego gabinetu.


Projektowanie emocjonalne

To właśnie z gabinetami terapeutycznymi najsilniej związane jest pojęcie projektowania emocjonalnego. Jest to wprawdzie pojęcie, które oryginalnie odnosiło się jedynie do tekstur i faktur, ale obecnie jest już rozszerzone na tyle, że może obejmować również aranżacje pomieszczeń. Ideą projektowania emocjonalnego jest odwzorowanie w realnym świecie mentalnej mapy emocjonalnej odbiorcy. Dokonuje się tego poprzez stosowanie najróżniejszych materiałów i połączeń kolorystycznych. Badania naukowe sugerują również, że jednym z najskuteczniejszych sposobów wykorzystania projektowania emocjonalnego w projektowaniu gabinetów terapeutycznych jest rezygnacja z niektórych klasycznych elementów wyposażenia wnętrz na rzecz dodatków, które do tej pory były z różnych powodów bagatelizowane. Jedną z postulowanych zmian jest na przykład zamiana foteli na poduszki, aczkolwiek z różnych przyczyn nie w każdym projekcie taka modyfikacja jest uznawana dziś za pożądaną.

Projektowanie emocjonalne w przypadku gabinetów terapeutycznych ma do spełnienia bardzo ważną funkcję – może okazać się sposobem na zbudowanie zaufania między pacjentem a terapeutą, może ułatwić otwarcie się na pomoc, może także sprawić, że gabinet będzie bliższy wyobrażeniom o idealnym gabinecie, które – jak dowodzą badania – są wspólne dla ponad 80% osób.


Kolory i materiały

Ze względów praktycznych idealnym, rozwiązaniem w gabinecie terapeutycznym byłaby wykładzina PCV albo ceramika. Jednocześnie jednak materiały te są raczej nieprzyjemne w dotyku, dlatego przynajmniej w części wielu gabinetów uznanych terapeutów zastępuje się je wykładziną, dywanem lub wykładziną obiektową. Ściany i podłogi bardzo często są wykańczane w pastelowych lub naturalnych kolorach, ale monotonię łamią dodatkowe materiały: wielkoformatowe grafiki, elementy architektoniczne zaznaczone farbami do efektów specjalnych lub masami trójwymiarowymi itd.

Ważną rolę w wystroju gabinetu terapeutycznego odgrywa również oświetlenie. Tworzy ono klimat i ma moc zwiększania poczucia komfortu i bezpieczeństwa, a także sprzyja – jeśli zostało odpowiednio zaprojektowane – nawiązaniu więzi opartej na zaufaniu i relaksacji. To szczególnie korzystne z punktu widzenia skuteczności terapii. Materiały – zgodnie z ideą projektowania emocjonalnego – mogą być różne. Obok drewnianego regału czasem ustawia się białe biurko z laminatu. Niektóre gabinety przypominają wnętrza urządzone w stylu pop-art, ale w praktyce jest to celowy zabieg, który przeprowadza się po to, aby stworzyć mniej homogeniczne środowisko.

Porządek jest ważny

Projektowanie gabinetów terapeutycznych zawsze obejmuje ważny etap porządkowania potencjalnego nieładu. O ile bowiem w wyobrażeniach o doskonałym gabinecie terapeutycznych większości osób jest miejsce na sporą różnorodność stylistyczną w obrębie aranżacji, to absolutnie niedopuszczalny jest nieład w dokumentach lub w przestrzeni roboczej. Zadaniem projektanta jest więc opracować indywidualny dla każdego projektu sposób na uporządkowanie dokumentów, narzędzi i pomocy terapeutycznych. Taki system może obejmować różnego rodzaju meble, ale także bardziej skomplikowane systemy przechorowywania.


Praktyczność i funkcjonalność

Projektowanie gabinetów terapeutycznych musi prowadzić do stworzenia dość uniwersalnego pomieszczenia, w którym możliwe będzie przeprowadzenie terapii według różnych szkół, co z kolei wymaga użycia rozbudowanej aparatury pomocniczej. Poza okresami, w których poszczególne przedmioty są faktycznie potrzebne, gabinet musi zapewniać możliwość ich przechowywania. Dość powiedzieć, że w badaniu przeprowadzonym przez Jacka Nasara z Uniwersytetu Stanowego Ohio uczestnicy opisywali najgorsze gabinety terapeutyczne jako „zawalone”, „zagracone”, jednocześnie jednak wysoko oceniając te, w których arsenał pomocy terapeutycznych był rozbudowany.

1

Miejsce na dokumenty

Terapia wymaga rzetelnego udokumentowania, dlatego projektowanie gabinetów terapeutycznych często skupia się również na stworzeniu idealnych warunków do obróbki dokumentacji „na żywo” i jej przechowywania. Oczywiście te procesy nie muszą odbywać się w głównej części gabinetu, jednak to zadaniem projektantów wnętrz jest takie zagospodarowanie dostępnej przestrzeni, aby znaleźć odpowiednie miejsce.

2

Miejsce na przedstawienie kompetencji

W gabinetach terapeutycznych silniej niż w jakimkolwiek innym miejscu zaakcentowana jest rola dyplomów i certyfikatów terapeuty. Można podejrzewać, że wynika to z faktu, iż pacjent jest skłonny zaufać osobie mającej większe kwalifikacje. Jest to kolejne zadanie dla projektantów wnętrz – to oni muszą tak zaplanować przestrzeń, aby prezentacja dokumentów terapeuty była jednocześnie subtelna i skuteczna. Znalezienie miejsca, w którym widoczność dokumentów będzie dostatecznie dobra, ale jednocześnie otoczenie pozwoli się na nich na dłużej skupić, może nie był łatwe, ale zależy na tym i najlepszym terapeutom, i ich pacjentom.

  • Podobna koncepcja funkcjonuje w odniesieniu do projektowania gabinetów lekarskich czy stomatologicznych, przy czym tam rola dyplomów jest oceniana nieco niżej – nie jest niska, ale nie aż tak wysoka, jak w przypadku gabinetów terapeutycznych.
  • W wielu projektach gabinetów terapeutycznych w pomieszczeniu głównym przedstawiona jest tylko część dyplomów, natomiast niektóre prezentowane są w części recepcyjnej. Jest to podyktowane koniecznością zachowania przejrzystości w gabinecie oraz ograniczoną ilością dostępnej przestrzeni.

Nie tylko gabinet, czyli inne pomieszczenia

Gabinety terapeutyczne mogą wymagać nieco innego podejścia projektowego zależnie od używanych metod terapii. Zasadniczo jednak zawsze należy stworzyć kilka odrębnych części w obrębie gabinetu:


Gabinet

„Gabinet właściwy”, czyli miejsce, w którym będą odbywały się terapię. Musi to być pomieszczenie przestronne i widne, ale nie nadmiernie duże, aby wciąż można je było oceniać jako przytulne i dające poczucie bezpieczeństwa;



Recepcja

Recepcja i poczekalnia, które nie mogą być ciasne i ciemne, gdyż to zwiększałoby poziom stresu. Idealnym rozwiązaniem jest połączenie ich w jedno i stworzenie w obrębie tej strefy kącika wyciszenia i relaksu. Częścią recepcji będzie także szatnia lub wieszak na okrycia wierzchnie;



Toalety

Toalety dla pacjentów i terapeutów, które najczęściej tworzone są oddzielnie. Takie postępowanie wynika wprost z przepisów i choć można uzyskać pozwolenie na pracę w gabinecie z jedną tylko toaletą, należy pamiętać, że taka organizacja przestrzeni może ograniczać komfort pacjentów.



W niektórych gabinetach terapeutycznych projektanci przewidują – najczęściej w obrębie strefy recepcyjnej – miejsce na maszyny vendingowe albo stolik kawowy. Ich ustawienie wymaga wprawdzie spełnienia dodatkowych wymagań sanitarnych, jednak nie są one wygórowane i dysponując nawet stosunkowo niewielką przestrzenią wielu terapeutów decyduje się na taki ruch w celu zapewnienia większego komfortu pacjentom.


Dostępność Gabinetu

Jednym z kluczowych problemów, z jakimi wiąże się projektowanie gabinetów terapeutycznych jest ich zmniejszona dostępność dla osób niepełnosprawnych. W przeciwieństwie do gabinetów lekarskich i dentystycznych, gabinety terapeutyczne często powstają w mniej reprezentacyjnych miejscach, co ma zapewniać pacjentom większy komfort i dyskrecję. To jednak często oznacza konieczność wprowadzenia dość daleko idących zmian architektonicznych w celu przystosowania obiektu dla potrzeb osób niepełnosprawnych.

  • Drzwi (zarówno wejściowe, jak i wszystkie wewnętrzne) powinny mieć szerokości nie mniejszą niż 95 centymetrów.
  • Wszelkie miejsca, w których konieczne będzie wykonanie nawrotu wózkiem (toaleta, przestrzeń przed ladą recepcyjną, która powinna zostać ustawiona odpowiednio niżej, przestrzeń przed biurkiem w samym gabinecie itd.) muszą zapewniać nie mniej niż półtora metra kwadratowego. W praktyce zaleca się pozostawienie 2-2,5 metrów, jeśli tylko warunki lokalowe na to pozwalają.
  • Konieczne jest nie tylko usunięcie barier architektonicznych, ale również zainstalowanie poręczy, relingów czy najazdów, które ułatwią niepełnosprawnym korzystanie z całej dostępnej dla nich przestrzeni gabinetu terapeutycznego.

Podsumowanie

Kwestia projektowania gabinetów terapeutycznych nie jest spójnie uregulowana prawnie, dlatego warto kierować się wskazówkami uzyskanymi choćby w trakcie badań naukowych. Dobrym rozwiązaniem jest również po prostu zaufać architektom mającym większe doświadczenie i znających realia gabinetów terapeutycznych. Ich projektowanie jest bowiem sporym wyzwaniem nie ze względu an regulację, ale właśnie na brak jednolitych wskazówek – poruszanie się w gąszczu dostępnych opcji wymaga niezwykłego wyczucia, olbrzymiego doświadczenia i umiejętności wyczuwania realnych potrzeb inwestora i pacjentów gabinetu. Dopiero dzięki takim umiejętnościom możliwe jest zaprojektowanie gabinetów terapeutycznych, które zagwarantują pacjentom poczucie bezpieczeństwa i odprężenia, a terapeutom dadzą możliwość skutecznego prowadzenia terapii.

Zobacz również: Projektowanie gabinetów weterynaryjnych



Zobacz nasze portfolio

Kreatywne pomysły, oryginalne wnętrza, w różnych stylach.

ZOBACZ PORTFOLIO